To παρόν άρθρο αποτελεί μέρος του περιοδικού ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Για να αποκτήσετε πλήρη πρόσβαση στα υπόλοιπα περιεχόμενα του περιοδικού επικοινωνήστε μαζί μας τηλεφωνικά ή μέσω email
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ
Περιοδικό: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ
Τεύχος: 164/2019, Νοέμβριος 2019
Έκδοση: ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ
Ενότητα: ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ, σ. 877
Επόμενο: Π. Γιώτης, Σύντομος σχολιασμός και παρουσίαση εγκυκλίων και διοικητικών αποφάσεων
<b>Π. Γιώτης</b>, Σύντομος σχολιασμός και παρουσίαση εγκυκλίων και διοικητικών αποφάσεων
Μεγαλύτερη γραμματοσειρά Μικρότερη γραμματοσειρά Εκτύπωση άρθρου

Δ. Γαρνέλης, Η «αποκάλυψη» των πραγματικών δικαιούχων, ισχυρό αντικίνητρο για τους επίδοξους φοροδιαφεύγοντες

Η «αποκάλυψη» των πραγματικών δικαιούχων, ισχυρό αντικίνητρο για τους επίδοξους φοροδιαφεύγοντες

Η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων υλοποιεί μία νέα διαδικτυακή εφαρμογή στο πλαίσιο της εφαρμογής του Ν 4557/2018 «Πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2015/849/EE) και άλλες διατάξεις», όπως έχει τροποποιηθεί με το άρθρ. 62 του Ν 4607/2019 , με τον οποίο ενσωματώθηκε στην ελληνική έννομη τάξη η Οδηγία 2015/849 και εν μέρει η Οδηγία 2018/843.

Η νέα αυτή εφαρμογή θα παρέχει αρχικά την υπηρεσία πραγματικών δικαιούχων νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων, καθώς και την υπηρεσία αναζήτησης στοιχείων πραγματικών δικαιούχων.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2015/849/ΕΕ (4η Οδηγία για το ξέπλυμα χρήματος) σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, όλα τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες θα πρέπει να καταχωρίζουν τα στοιχεία των πραγματικών δικαιούχων τους σε Κεντρικό Μητρώο που τηρείται από τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το 2016 πρόταση για την περαιτέρω ενίσχυση των κανόνων της ΕΕ για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί η χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και να αυξηθεί η διαφάνεια σχετικά με τα πρόσωπα που όντως έχουν την κυριότητα εταιρειών και εταιρειών καταπιστευματικής διαχείρισης (trust).

Η καταπολέμηση της φοροαποφυγής, της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας εξελίχθηκε σε μία από τις βασικές προτεραιότητες της Επιτροπής. Αυτός ήταν και ο λόγος που αναπτύχθηκε το ανάλογο σχέδιο δράσης για την υλοποίηση των προτάσεων.

Βασικός στόχος, του σχεδίου δράσης, είναι να καταφέρουν οι εθνικές αρχές να εντοπίσουν τα άτομα που κρύβουν τα περιουσιακά τους στοιχεία για να διαπράττουν εγκληματικές πράξεις, όπως είναι η τρομοκρατία. Τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να ανταλλάσσουν πληροφορίες ζωτικής σημασίας σχετικά με το ποιος έχει την πραγματική κυριότητα εταιρειών ή εταιρειών καταπιστευματικής διαχείρισης (trust), ποιος χρησιμοποιεί διαδικτυακά νομίσματα online και ποιος προπληρωμένες κάρτες. Η δημοσιοποίηση όλων αυτών των στοιχείων σχετικά με τους πραγματικούς κυρίους εταιρειών θα αποτελέσει ισχυρό αντικίνητρο για τους επίδοξους φοροδιαφεύγοντες.

Στο πλαίσιο λοιπόν της ανάγκης θέσπισης αυστηρότερων κανόνων διαφάνειας, ένα από τα βασικά εργαλεία δουλειάς και υλοποίησης κρίθηκε ότι είναι και η δημιουργία του μητρώου πραγματικών κυρίων, καθώς και η πρόσβαση σε αυτό του ευρέος κοινού.

Τα κράτη μέλη θα δημοσιοποιούν ορισμένες πληροφορίες των μητρώων πραγματικών κυρίων για εταιρείες και εταιρείες καταπιστευματικής διαχείρισης εμπορικού χαρακτήρα. Οι πληροφορίες για όλες τις άλλες εταιρείες καταπιστευματικής διαχείρισης θα συμπεριλαμβάνονται στα εθνικά μητρώα και θα παρέχονται στα μέρη που μπορούν να αποδείξουν ότι έχουν έννομο συμφέρον. Οι πραγματικοί κύριοι με το 10% της κυριότητας σε ορισμένες εταιρείες όπου μπορεί να υπάρχει κίνδυνος να χρησιμοποιηθούν για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και φοροδιαφυγή θα περιλαμβάνονται στα μητρώα. Το κατώτατο όριο παραμένει στο 25% για όλες τις άλλες εταιρείες.

Στη συνέχεια, στο σχέδιο προβλέπεται η διασύνδεση των μητρώων προκειμένου να ενισχυθεί και διευκολυνθεί η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών.

Σε ό,τι αφορά το πρακτικό κομμάτι εφαρμογής στην ελληνική πραγματικότητα, αναγκαίο είναι να υπάρξουν ορισμένες απαραίτητες διευκρινίσεις.

Αρχικά θα πρέπει να γίνει κατανοητό από τους λογιστές ότι δεν είναι οι μοναδικοί που μπορούν και πρέπει να φέρουν την ευθύνη συμπλήρωσης και ενημέρωσης του μητρώου πραγματικών δικαιούχων. Με άλλα λόγια δεν είναι μόνον οι λογιστές τα πρόσωπα που μπορεί να εξουσιοδοτηθούν ως τα πρόσωπα που θα έχουν την ευθύνη συμπλήρωσης των πληροφοριών στη νέα διαδικτυακή εφαρμογή.

Κύριος υπεύθυνος, καταρχήν, για την συμπλήρωση της εφαρμογής είναι ο νόμιμος εκπρόσωπος της οντότητας. Στη συνέχεια βέβαια, σε κάθε περίπτωση, δύναται με απόφαση γενικής συνέλευσης να οριστεί ως εξουσιοδοτημένο πρόσωπο, πρόσωπο διαφορετικό από εκείνο του νομίμου εκπροσώπου.

Με αυτόν τον τρόπο, διευθετείται το θέμα του προσώπου το οποίο και θα έχει την ευθύνη ανάρτησης του κεντρικού μητρώου στο διαδίκτυο. Ωστόσο, αναγκαία και απαραίτητη κρίνεται επίσης η δημιουργία και τήρηση ενός ειδικού μητρώου που θα υπάρχει διαθέσιμο για οποιαδήποτε ελεγκτική αρχή στους χώρους της οντότητας. Για την ακρίβεια και για να είναι πιο ορθολογική η διαδικασία, πρώτα πρέπει να δημιουργηθεί το ειδικό μητρώο και εν συνεχεία με βάση αυτό να γίνει η ενημέρωση του κεντρικού μητρώου στο διαδίκτυο.

Αυτό θα διασφαλίσει επιπλέον το εξουσιοδοτημένο πρόσωπο διότι επί της ουσίας το ειδικό μητρώο ικανοποιεί την Πολ. 1200/2018, η οποία προχωράει στον ορισμό εγγράφων και στοιχείων για την πιστοποίηση και επαλήθευση από τα υπόχρεα πρόσωπα της ταυτότητας των πελατών και των πραγματικών δικαιούχων νομικών προσώπων ή νομικών οντοτήτων κατά την εφαρμογή των μέτρων δέουσας επιμέλειας του Ν 4557/2018 . Με άλλα λόγια, η εν λόγω απόφαση προσδιορίζει το ποια έγγραφα πιστοποιούν το δηλωθέν στοιχείο.

Για παράδειγμα, η διεύθυνση κατοικίας αποδεικνύεται από το μισθωτήριο συμβόλαιο, η επαγγελματική ιδιότητα του πραγματικού δικαιούχου από την επαγγελματική του ταυτότητα ή τη βεβαίωση του εργοδότη, ο αριθμός φορολογικού μητρώου από την βεβαίωση απόδοσης ΑΦΜ κ.λπ.

Τα δεδομένα, τα οποία θα έχουν καταγραφεί, αποθηκευτεί και αναπαραχθεί με οποιοδήποτε τρόπο, θα τηρούνται online για πέντε (5) έτη. Μετά την 5ετία θα παραμένουν στη βάση δεδομένων που τηρείται στη ΓΓΠΣ σύμφωνα με την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία προσωπικών δεδομένων.

Επομένως, το ειδικό μητρώο πραγματικών δικαιούχων, το οποίο θα δημιουργηθεί από όλα τα νομικά πρόσωπα τα οποία συμπληρώνουν έντυπο Ν (εξαιρούνται οι εισηγμένες σε χρηματιστήριο διότι εκεί υπάρχει ήδη το μητρώο άυλων τίτλων) και άρα ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα που φορολογείται στην Ελλάδα, θα περιλαμβάνει σημαντικά και αναλυτικά στοιχεία της επιχείρησης και άρα του πραγματικού δικαιούχου.

Ενδεικτικά τέτοια στοιχεία είναι :

1. Καταστατικό της εταιρείας και Βιβλίο Μετόχων.

2. Αποφάσεις των γενικών συνελεύσεων με τις οποίες ορίζεται η διοίκηση του νομικού προσώπου.

3. Στοιχεία ταυτότητας του νομικού προσώπου (ΓΕΜΗ) και η ταυτότητα των νομίμων εκπροσώπων.

4. Στοιχεία ταυτότητας των φυσικών προσώπων που διοικούν τα νομικά πρόσωπα.

Προσοχή: Σε κάθε περίπτωση η αναζήτηση του πραγματικού δικαιούχου καταλήγει σε φυσικό πρόσωπο (εξαίρεση οι εισηγμένες εταιρείες που κατέχουν μετοχές λοιπών εταιρειών). Στην περίπτωση που μια εταιρεία που εδρεύει στην Ελλάδα έχει εξαντλήσει όλα τα δυνατά μέσα προσδιορισμού του πραγματικού δικαιούχου ή έχει αμφιβολίες ως προς το πρόσωπο που προσδιορίστηκε τότε πραγματικός δικαιούχος θεωρείται το ή τα φυσικά πρόσωπα που κατέχουν θέση ανώτατου διοικητικού στελέχους διευθύνοντος την εταιρεία.

Εν κατακλείδι, ο εντοπισμός των πραγματικών δικαιούχων θα βοηθήσει τα μέγιστα στην αποφυγή παράνομων συναλλαγών όταν θα υπάρξει η ενοποίηση όλων των εθνικών μητρώων στο πανευρωπαϊκό, το οποίο έχει προγραμματιστεί να γίνει έως την 10η Μαρτίου 2021.

Οι υπόχρεοι προς καταχώριση οφείλουν να καταχωρίσουν τα στοιχεία εντός των χρονικών περιόδων που ορίζονται στο άρθρ. 8 της υπʼ αρ. πρωτ. 67343ΕΞ2019/19.6.2019 απόφασης του Υπουργού Οικονομικών.

Η μη συμμόρφωση με την Οδηγία συνεπάγεται τη δέσμευση χορήγησης αποδεικτικού έκδοσης φορολογικής ενημερότητας των υπόχρεων νομικών προσώπων και οντοτήτων. Επιπλέον, σε περίπτωση παράβασης της υποχρέωσης τήρησης ειδικού μητρώου και εγγραφής στο Κεντρικό Μητρώο, με απόφαση της Αρχής επιβάλλεται σε βάρος των υπόχρεων νομικών προσώπων και οντοτήτων πρόστιμο δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ και τίθεται προθεσμία για τη συμμόρφωσή τους. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης ή υποτροπής, το πρόστιμο διπλασιάζεται.

Παρακαλώ περιμένετε...

loading
 
Ερώτηση Ασφαλείας: Επιλέξτε μία σημαντική για εσάς ημερομηνία

Σημειώστε την ημερομηνία που θα επιλέξετε, σε περίπτωση που σας ζητηθεί στο μέλλον από το σύστημα για λόγους ασφαλείας.

Επιβεβαιώστε τον λογαριασμό σας

Παρακαλώ συμπληρώστε την σημαντική για εσάς ημερομηνία που έχετε καταχωρίσει ως ερώτηση ασφαλείας.