To παρόν άρθρο αποτελεί μέρος του περιοδικού ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Για να αποκτήσετε πλήρη πρόσβαση στα υπόλοιπα περιεχόμενα του περιοδικού επικοινωνήστε μαζί μας τηλεφωνικά ή μέσω email
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ
Περιοδικό: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ
Τεύχος: 13/2006, Μάιος
Έκδοση: ΝΟΜΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ
Ενότητα: ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ, σ. 555
Προηγούμενο: Ι. Βάρδας, Διαφορές παραλαβής αγοραζομένων αγαθών
Επόμενο: Γ. Γούργαρης, Δήλωση φορολογίας εισοδήματος νομικών προσώπων 2006
<span><b>Ι. Βάρδας,</b></span> Διαφορές παραλαβής αγοραζομένων αγαθών <span><b>Γ. Γούργαρης,</b></span> Δήλωση φορολογίας εισοδήματος νομικών προσώπων 2006
Μεγαλύτερη γραμματοσειρά Μικρότερη γραμματοσειρά Εκτύπωση άρθρου

Ι. Καραγιάννης, Α.-Ε. Καραγιάννη, Φορολογία κερδών ΑΕ*

Ιωάννης Δ. Καραγιάννης, MSc στον Έλεγχο Επιχειρήσεων & στα Δ.Λ.Π.

Αικατερίνη-Ειρήνη Δ. Καραγιάννη, MSc στη Διεθνή Λογιστική & Χρημ/κά

Γενικά

Ήρθε πάλι ο καιρός να συμπληρωθούν οι δηλώσεις φορολογίας κερδών που αφορούν τις ΑΕ και να αποδοθεί ο φόρος εισοδήματος. Δηλαδή, με ημερομηνία 31.12.2005 και μέσα στο χρονικό διάστημα από 1.1.2006-30.4.2006 θα πρέπει να έχουν προσδιοριστεί τα αποτελέσματα και ο ισολογισμός της χρήσης 2005. Αν τα αποτελέσματα αυτά από τον ισολογισμό της χρήσης 2005 είναι θετικά (κέρδη), τότε σε αυτά προστίθενται και τα έξοδα εκείνα που δεν αναγνωρίζονται φορολογικά προς έκπτωση, δηλαδή οι λεγόμενες «λογιστικές διαφορές». Στη συνέχεια, αφαιρούνται οι τυχόν ζημίες από το προηγούμενο ή από τα προηγούμενα 5 έτη, ανάλογα, εφόσον φυσικά αυτές είναι φορολογικά αναγνωρίσιμες προς έκπτωση και είναι ήδη δηλωμένες στο έντυπο Φ01 των αντίστοιχων αυτών ετών.

Επίσης, αφαιρούνται από τα κέρδη της χρήσης 2005 τα μερίσματα εκείνα ή τα κέρδη που προέρχονται από συμμετοχή της Α.Ε. σε άλλες εταιρίες, διότι τα εισοδήματα αυτά φορολογήθηκαν στις αντίστοιχες εκείνες εταιρίες που πραγματοποιήθηκαν (άρθρο 106 παρ. 1 Ν 2238/1994 ). Ακόμα, αφαιρούνται από τα κέρδη και τα τυχόν αφορολόγητα αποθεματικά των διαφόρων αναπτυξιακών νόμων και το υπόλοιπο που απομένει φορολογείται με συντελεστή φόρου 32% (στα νησιά με πληθυσμό μέχρι 3.100 κατοίκους, ο συντελεστής αυτός του φόρου είναι 19,20% και όχι 32%).

Η δήλωση φορολογίας εισοδήματος της ΑΕ αρχίζει να υποβάλλεται στη ΔΟΥ από τις 10.5.2006 και μετά, ανάλογα με το τελευταίο ψηφίο του ΑΦΜ, με έναρξη από το ψηφίο 1 και ολοκληρώνεται μέσα σε 11 εργάσιμες ημέρες (ΑΥΟ 46097/Πολ. 1125/10 .5.2001).

1. Τακτικό Αποθεματικό

Τα κέρδη της κάθε ΑΕ προσδιορίζονται λογιστικά από τα βιβλία της. Τα κέρδη αυτά, μετά και από την παραπάνω σχετική φορολογική αναμόρφωση, φορολογούνται με συντελεστή 32% για τη χρήση 2005 (άρθρο 109 Ν 2238/1994 ). Στη συνέχεια, από το απομένον ποσό παρακρατείται το τακτικό αποθεματικό που είναι υποχρεωτικό μέχρι να φθάσει αυτό το 1/3 του μετοχικού κεφαλαίου. Το τακτικό αποθεματικό υπολογίζεται ως εξής: Τα κέρδη χρήσης που προκύπτουν από τον ισολογισμό μειώνονται με το ποσοστό 32%, που είναι ο φόρος τους και το υπόλοιπο ποσό πολλαπλασιάζεται με το συντελεστή 5%.

2. Α΄ Μέρισμα

Το πρώτο μέρισμα είναι υποχρεωτικό και ισοδυναμεί με το 6% της ονομαστικής αξίας της μετοχής μείον το φόρο 32% που αναλογεί. Σε περίπτωση όμως που οι μετοχές εξοφλούνται με δόσεις και ορισμένες απ' αυτές δεν εξοφλήθηκαν ακόμα, τότε το α΄ μέρισμα είναι 6% πάνω στο εξοφλημένο μόνο τμήμα της κάθε μετοχής (Ν 2190/1920 ), με τον περιορισμό φυσικά του Ν 876/1979 που ορίζει ότι δεν πρέπει το πρώτο μέρισμα να είναι μικρότερο του 35% των πραγματικών κερδών, που απομένουν μετά την αφαίρεση του φόρου των πραγματικών κερδών και του τακτικού αποθεματικού.

Αν αποφασίσει η Γενική Συνέλευση των μετόχων με πλειοψηφία τουλάχιστον 65%, τότε δεν ισχύει ο περιορισμός του 35% των κερδών για διανομή α΄ μερίσματος. Στην περίπτωση όμως αυτή, αν το ποσοστό 35% των κερδών είναι μεγαλύτερο από το 6% του καταβλημένου ΜΚ, τότε η διαφορά αυτή μεταφέρεται σε ειδικό λογαριασμό αποθεματικού προς κεφαλαιοποίηση. Το αποθεματικό αυτό κεφαλαιοποιείται υποχρεωτικά μέσα σε 4 χρόνια από το σχηματισμό του με έκδοση νέων μετοχών που παραδίνονται δωρεάν στους δικαιούχους μετόχους. Δεν λαμβάνεται υπόψη το 35% των κερδών, αλλά ούτε και σχηματίζεται αποθεματικό για κεφαλαιοποίηση όταν αποφασίζει η ΓΣ των μετόχων με πλειοψηφία τουλάχιστον 70% (άρθρο 3 παρ. 2 και 3 ΑΝ 148/1967 ). Αν όμως η ΓΣ των μετόχων αποφασίσει ομόφωνα (100%), τότε μπορεί και να μην διανεμηθεί κανένα ποσό για α΄ μέρισμα.

3. Τεκμαρτό εισόδημα – απαλλαγή από το φόρο

Η ΑΕ απαλλάσσεται από το φόρο εισοδήματος για το τεκμαρτό εισόδημα από ιδιοχρησιμοποίηση ακινήτων της, διότι το ίδιο τεκμαρτό ενοίκιο από ιδιοχρησιμοποίηση αφαιρείται και ως δαπάνη, αν γίνει η σχετική λογιστική εγγραφή, η οποία φυσικά δεν είναι και υποχρεωτικό να γίνει (άρθρο 31 παρ. 1α Ν 2238/1994 , Εγκ. 1004018/1993). Το τεκμαρτό ενοίκιο έχει επίσης και συμπληρωματικό φόρο 3%, μόνο όμως εφόσον υπάρχει κύριος φόρος. Δηλαδή, σε περίπτωση ζημιών χρήσης, δεν υπολογίζεται συμπληρωματικός φόρος γιατί δεν υπάρχει κύριος φόρος. Το τεκμαρτό ενοίκιο δεν εκπίπτει ποτέ από τα ακαθάριστα έσοδα, όταν προέρχεται από ακίνητα που χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς (ΣτΕ 419/1989 ), ή όταν εισφέρεται το ακίνητο κατά χρήση από τους μετόχους.

4. Λογιστικές διαφορές μεγαλύτερες από τις ζημίες χρήσης

Όταν προκύπτουν ζημίες χρήσης στην ΑΕ, αλλά υπάρχουν λογιστικές διαφορές (από πρόστιμα, από δαπάνες ΙΧ αυτοκινήτων κ.λπ..) που είναι μεγαλύτερες από τις ζημίες αυτές της χρήσης, τότε προκύπτουν φορολογητέα κέρδη που φορολογούνται με συντελεστή φόρου 32% για τη χρήση 2005. Ο φόρος αυτός που προκύπτει θεωρείται «ζημία φορολογικά μη αναγνωρίσιμη».

Παράδειγμα: Στην ΑΕ «Γ» με ημερομηνία 31.12.2005 προκύπτουν ζημίες χρήσης (ισολογισμού) 200.000 ευρώ και λογιστικές διαφορές (έξοδα φορολογικά μη αναγνωρίσιμα, πρόστιμα κλπ.) 300.000 ευρώ. Στην περίπτωση αυτή, παρόλο που υπάρχουν ζημίες χρήσης, φορολογούνται κέρδη 100.000 ευρώ (300.000 –200.000) και ο φόρος με συντελεστή 32% είναι 32.000 ευρώ, (100.000 χ 32%). Με το ποσό του φόρου αυτού που είναι 32.000 ευρώ, χρεώνεται 31.12.2005, ο λογαριασμός 42.01.00.001 «Ζημίες χρήσης φορολογικά μη αναγνωρίσιμες» και πιστώνεται με το ίδιο ποσό ο λογαριασμός 54.08.00.000 «Λογ/σμός εκκαθάρισης φόρων». Στη συνέχεια, μέσα στο επόμενο έτος 2006, όταν εξοφλείται ο φόρος αυτός, χρεώνεται ο λογαριασμός 54.08.00.000 για να εξισωθεί και πιστώνεται με το ίδιο ποσό ο λογαριασμός 38.00.00.000 «Ταμείο επιχείρησης». Δεν σχηματίζεται τακτικό αποθεματικό, γιατί δεν υπάρχουν πραγματικά κέρδη (άρθρο 44 Ν 2190/1920 ).

5. Παράδειγμα με κέρδη χρήσης που δεν επαρκούν για Α΄ μέρισμα

Η εταιρία ΑΣΤΗΡ ΑΕ παρουσιάζει στα λογιστικά της βιβλία, πριν από τη διανομή κερδών της χρήσης 2005, τα εξής ποσά στους συγκεκριμένους λογαριασμούς:

– Μετοχικό Κεφάλαιο ολοσχερώς καταβλημένο 400.000 ευρώ

– Τακτικό Αποθεματικό 30.000 ευρώ

– Κέρδη χρήσης 2005 10.000 ευρώ

Ζητείται: Με βάση τα δεδομένα αυτά, να γίνει η διανομή των κερδών της χρήσης 2005.

Λύση

α) Υπολογισμός του φόρου εισοδήματος

Από τα κέρδη της ΑΕ γίνεται πρώτα ο υπολογισμός του φόρου εισοδήματος με συντελεστή 32%, πάνω σ' αυτά. Δηλαδή ο φόρος είναι:

10.000 χ 32% = 3.200 ευρώ = φόρος εισοδήματος ΑΕ

β) Παρακράτηση κερδών για σχηματισμό τακτικού αποθεματικού

Από τα κέρδη της χρήσης 2005 που απομένουν, μετά την αφαίρεση του φόρου εισοδήματος, γίνεται η παρακράτηση με συντελεστή 5% για σχηματισμό του τακτικού αποθεματικού.

Η παρακράτηση αυτή γίνεται υποχρεωτικά έως ότου το τακτικό αποθεματικό φτάσει το 1/3 του μετοχικού κεφαλαίου, δηλαδή έως ότου αυτό φτάσει τα 133.333,34 ευρώ (400.000/3 = 133.333,34 ευρώ).

Στην περίπτωσή μας, το τακτικό αποθεματικό είναι μόνο 30.000 ευρώ. Κατά συνέπεια, υπάρχουν ακόμα περιθώρια για σχηματισμό τακτικού αποθεματικού.

Γι’ αυτό γίνεται κανονικά η παρακράτηση για σχηματισμό τακτικού αποθεματικού, ως εξής:

10.000 ευρώ κέρδη – 3.200 ευρώ φόρος = 6.800 ευρώ -> υπόλοιπο κερδών

6.800 x 5% = 340 ευρώ = τακτικό αποθεματικό

γ) Διανομή α΄ μερίσματος

Μετά την παρακράτηση κερδών για σχηματισμό τακτικού αποθεματικού, σειρά έχει η διανομή του α΄ μερίσματος. Το μικρότερο ποσό που μπορούμε να διανείμουμε ως α΄ μέρισμα (σε περίπτωση που υπάρχουν κέρδη) είναι το 6% επί του καταβλημένου μετοχικού κεφαλαίου, μείον το φόρο 32% που αναλογεί στο ποσό αυτό. Σε περίπτωση όμως που το 35% των κερδών, που απομένουν μετά την αφαίρεση του φόρου των κερδών και του τακτικού αποθεματικού, είναι μεγαλύτερο από το 6% του μετοχικού κεφαλαίου, τότε το ποσό αυτό δίνεται ως α΄ μέρισμα.

Τα κέρδη όμως της παραπάνω εταιρίας είναι μόνο 10.000 ευρώ, δηλαδή δεν επαρκούν ούτε για την διανομή του 6% του μετοχικού κεφαλαίου που είναι 16.320 ευρώ (400.000 x 6% = 24.000 ευρώ - 24.000 x 32% φόρος = 7.680 ευρώ, υπόλ. 16.320,00 ευρώ).

Στην περίπτωση αυτή λοιπόν ακολουθείται η εξής σειρά:

Από τα κέρδη της επιχείρησης γίνεται πρώτα ο υπολογισμός και η αφαίρεση του φόρου με συντελεστή 32%. Στη συνέχεια, επί του υπολοίπου των κερδών γίνεται παρακράτηση για τακτικό αποθεματικό και ό,τι περισσεύει, αποτελεί πλέον το καθαρό ποσό του α΄ μερίσματος που καταβάλλεται ελεύθερο φόρου στους μετόχους. Δηλαδή, ακολουθείται η εξής διεργασία:

α) Υπολογισμός του φόρου εισοδήματος της ΑΕ

Κέρδη 10.000 x 32% = 3.200 ευρώ = φόρος εισοδήματος

β) Υπολογισμός του τακτικού αποθεματικού

Κέρδη 10.000 – 3.200 φόρος = 6.800 ευρώ = κέρδη χωρίς φόρο

6.800 x 5% = 340 ευρώ = τακτικό αποθεματικό

γ) Υπολογισμός του α΄ μερίσματος

Κέρδη 10.000 – 3.200 (φόρος εισοδήματος) - 340 ευρώ (τακτικό αποθεματικό) = 6.460 ευρώ = καθαρό ποσό α΄ μερίσματος που καταβάλλεται στους μετόχους

Μετά τους παραπάνω υπολογισμούς, ο πίνακας διανομής κερδών συντάσσεται ως εξής:

Πίνακας διανομής κερδών με 31.12.2005

(Κέρδη χρήσης 2005: 10.000 ευρώ)

Λογ/σμοί

Φόρος Α.Ε.

Υπόλοιπα κέρδη

Τακτικό Αποθεματικό

–

340

Α΄ Μέρισμα

–

6.460

Φόρος Κερδών

3.200

–

ΣΥΝΟΛΟ

3.200

6.800

Οι λογιστικές εγγραφές ακολουθούν την εξής σειρά:

α) Για το ποσό του φόρου της ΑΕ που είναι 3.200 ευρώ γίνονται οι εξής εγγραφές:

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 31.12.2005   ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ  

ΧΡΕΩΣΗ  

ΠΙΣΤΩΣΗ

88 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΔΙΑΘΕΣΗ

88.08.00.000 Φόρος εισοδήματος χρήσης 2005

3.200

54 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΦΟΡΟΥΣ - ΤΕΛΗ

54.07.00.000 Φόρος εισοδήματος 2005

3.200

Φόρος εισοδήματος 2005

54 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΦΟΡΟΥΣ - ΤΕΛΗ

54.07.00.000 Φόρος εισοδήματος 2005

3.200

54 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΦΟΡΟΥΣ - ΤΕΛΗ

54.08.00.000 Λογ/σμός εκκαθάρισης φόρων 2005

3.200

Φόρος εισοδήματος 2005

β) Τα καθαρά κέρδη χρήσης που είναι 10.000 ευρώ εμφανίζονται στην πίστωση του λογαριασμού 88.00.00.000. Ο λογ/σμός λοιπόν 88.00.00.000 καθώς και ο λογ/σμός 88.08 εξισώνονται και μεταφέρονται στο λογ. 88.99.00.000, ως εξής:

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 31.12.05   ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ  

ΧΡΕΩΣΗ  

ΠΙΣΤΩΣΗ

88 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΔΙΑΘΕΣΗ

88.00.00.000 Καθαρά κέρδη χρήσης 2005

10.000

88 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΔΙΑΘΕΣΗ

88.08.00.000 Φόρος εισοδήματος χρήσης 2005

3.200

88.99.00.000 Κέρδη προς διάθεση χρήσης 2005

6.800

Κέρδη προς διάθεση 2005

γ) Με βάση τον παραπάνω πίνακα διανομής κερδών, γίνεται η εξής εγγραφή:

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 31.12.05   ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ  

ΧΡΕΩΣΗ  

ΠΙΣΤΩΣΗ

88 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΔΙΑΘΕΣΗ

88.99.00.000 Κέρδη προς διάθεση χρήσης 2005

6.800

41 ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ

41.02.00.000 Τακτικό αποθεματικό

340

53 ΠΙΣΤΩΤΕΣ ΔΙΑΦΟΡΟΙ

53.01.00.000 Μερίσματα ανωνύμων μετοχών

6.460

Διάθεση κερδών 2005

δ) Για την προκαταβολή φόρου της τρέχουσας χρήσης που είναι 2.080 ευρώ

(3.200 x 65% = 2.080 ευρώ) γίνεται η εξής εγγραφή:

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 31.12.05   ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ  

ΧΡΕΩΣΗ  

ΠΙΣΤΩΣΗ

33 ΧΡΕΩΣΤΕΣ ΔΙΑΦΟΡΟΙ

33.13.00.000 Προκαταβολή φόρου εισοδήματος

2.080

54 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΦΟΡΟΥΣ - ΤΕΛΗ

54.08.00.000 Λογ/σμός εκκαθάρισης φόρων 2005

2.080

Προκαταβολή φόρου

Σημείωση: Για την προκαταβολή φόρου της προηγούμενης χρήσης 2004 (αν υπήρχε) θα γινόταν ακριβώς αντίθετη εγγραφή από αυτήν που έγινε πιο πάνω. Δηλαδή, αν η προκαταβολή της προηγούμενης χρήσης ήταν π.χ. 4.000 ευρώ, τότε με το ποσό αυτό θα χρεωνόταν ο λογαριασμός 54.08.00.000 και θα πιστωνόταν ο λογαριασμός 33.13.00.000.

Υποσημείωση

* Βλ. και Δ. Καραγιάννη, Ι. Καραγιάννη, και Αικ.-Ειρ. Καραγιάννη, «ΦΠΑ - Δηλώσεις στην πράξη», 11η έκδ., Θεσσαλονίκη 2006.

Παρακαλώ περιμένετε...

loading
 
Ερώτηση Ασφαλείας: Επιλέξτε μία σημαντική για εσάς ημερομηνία

Σημειώστε την ημερομηνία που θα επιλέξετε, σε περίπτωση που σας ζητηθεί στο μέλλον από το σύστημα για λόγους ασφαλείας.

Επιβεβαιώστε τον λογαριασμό σας

Παρακαλώ συμπληρώστε την σημαντική για εσάς ημερομηνία που έχετε καταχωρίσει ως ερώτηση ασφαλείας.