8 Μαϊου 2008

ΕγκΥΠΕΕ 6352/3184/8.5.2008

Κοινοποίηση του νόμου 3560/2007 (ΦΕΚ Α΄103/14.05.2007) «Κύρωση και εφαρμογή της Σύμβασης ποινικού δικαίου για τη διαφθορά και του Πρόσθετου σ’ αυτήν Πρωτοκόλλου»
 
ΠΡΟΣ: ΄Ολες τις Περιφερειακές και Επιχειρησιακές Διευθύνσεις της Υπ.Ε.Ε.
 
ΓΕΝΙΚΑ
 
Με τον ανωτέρω νόμο κυρώνεται η Σύμβαση ποινικού δικαίου για τη διαφθορά (στο εξής «Σύμβαση»), που υπογράφτηκε στο Στρασβούργο στις 27 Ιανουαρίου 1999 και του Πρόσθετου σ’ αυτήν Πρωτοκόλλου ποινικού δικαίου για τη διαφθορά, που υπογράφτηκε στο Στρασβούργο στις 15 Μαΐου 2003. Με την ισχύ του παρόντος η χώρα μας ανταποκρίνεται στην υποχρέωση της για τη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων, συμπεριλαμβανομένης και της υιοθέτησης συγκεκριμένων νομοθετικών μέτρων, με γενικότερο στόχο την προστασία της Κοινωνίας κατά της διαφθοράς. Με τη Σύμβαση αυτή το Συμβούλιο της Ευρώπης και τα άλλα κράτη που την υπογράφουν, αναγνωρίζοντας ότι  η διαφθορά συνιστά γενικότερη απειλή για το κράτος του δικαίου υπονομεύει τη χρηστή διοίκηση και την κοινωνική δικαιοσύνη, προσβλέπουν στην ενίσχυση της συνεργασίας των Κρατών μελών, αναζητώντας κοινές απαντήσεις στην αντιμετώπιση των φαινόμενων διαφθοράς που παρουσιάζουν ανησυχητική αύξηση και των διασυνδέσεων τους με το οργανωμένο έγκλημα και το ξέπλυμα χρήματος.
 
ΕΙΔΙΚΑ
 
Ακολούθως παρατίθενται οι ρυθμίσεις του νόμου περιληπτικά και κατά άρθρο.
 
• ʼρθρο 1. Κύρωση και Εφαρμογή της Σύμβασης
 
Με τις διατάξεις του άρθρου αυτού κυρώνεται από την Ελληνική Δημοκρατία η Σύμβαση και το συνημμένο σε αυτήν Πρωτόκολλο και τίθεται σε ισχύ σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 28 του Συντάγματος όπου ορίζεται ότι «οι γενικά παραδεγμένοι κανόνες του διεθνούς δικαίου, καθώς και οι διεθνείς συμβάσεις, από την επικύρωσή τους με νόμο και τη θέση τους σε ισχύ σύμφωνα με τους όρους καθεμιάς, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του εσωτερικού ελληνικού δικαίου και υπερισχύουν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόμου».
 
• ʼρθρο 2. Ορολογία
 
Με τις διατάξεις του άρθρου αυτού παρέχονται οι αναγκαίοι για την κατανόηση του νόμου ορισμοί όπως προσδιορίζονται στο άρθρο 1 της Σύμβασης ως εξής:
 
1. ως δημόσιος λειτουργός ορίζεται ο αναφερόμενος στην εθνική νομοθεσία του Κράτους, στο οποίο το εν λόγω άτομο εκτελεί τα καθήκοντα αυτά και όπως ισχύει στο ποινικό του δίκαιο ως «λειτουργός», «δημόσιος αξιωματούχος», «δήμαρχος», «υπουργός» ή «δικαστής»
2. ο όρος δικαστής περιλαμβάνει τους εισαγγελείς και τους ασκούντες δικαστικά καθήκοντα
3. ως νομικό πρόσωπο νοείται οποιοσδήποτε φορέας που έχει αυτή την ιδιότητα σύμφωνα με την ισχύουσα εθνική νομοθεσία, με εξαίρεση τα Κράτη ή άλλους δημόσιους φορείς κατά την άσκηση της κρατικής εξουσίας και τους δημόσιους διεθνείς οργανισμούς.
 
• ʼρθρο 3. Δωροδοκία αλλοδαπών δημοσίων λειτουργών
 
Με τις διατάξεις του άρθρου αυτού θεσπίστηκε το αδίκημα της ενεργητικής και παθητικής δωροδοκίας σε αλλοδαπούς δημόσιους λειτουργούς. Συγκεκριμένα επεκτείνονται οι διατάξεις των άρθρων 235, 236, 237 και 238 του Ποινικού Κώδικα που ισχύουν για τους εθνικούς δημοσίους υπαλλήλους και στους:
 
1. δημόσιους υπαλλήλους, λειτουργούς και δικαστές, συμπεριλαμβανομένων ενόρκων και δικαστών, άλλου κράτους μέλους της Σύμβασης, με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 235, 236, 237 και 238 του Π. Κ.
2. λειτουργούς και άλλους υπαλλήλους με οποιαδήποτε συμβατική σχέση, κάθε δημοσίου, διεθνούς ή υπερεθνικού οργανισμού ή φορέα στον οποίο η Ελληνική Δημοκρατία είναι μέλος,  με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους κατά την έννοια των άρθρων 235, 236 και 238 του Π. Κ.
3. σε πρόσωπα που ασκούν δικαστικά καθήκοντα ή καθήκοντα διαιτητή ή ενόρκου σε διεθνή δικαστήρια, των οποίων η δικαιοδοσία είναι αποδεκτή από την Ελληνική Δημοκρατία, με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους, και τουλάχιστον τριών μηνών για όσους προσφέρουν ή υπόσχονται δώρα στους ως άνω αναφερόμενους.
 
Σύμφωνα με το άρθρο 2 της Σύμβασης και τις διατάξεις του άρθρου 236 του Π.Κ. οι οποίες προϋπήρχαν και αφορούν στις περιπτώσεις ενεργητικής δωροδοκίας εθνικών δημοσίων υπαλλήλων, ενεργητική δωροδοκία στοιχειοθετείται μέσω της εκ προθέσεως υπόσχεσης, προσφοράς ή παροχής από οποιονδήποτε άμεσα ή έμμεσα, κάθε μη οφειλόμενου πλεονεκτήματος σε οποιονδήποτε δημόσιο λειτουργό ώστε να προβεί σε πράξη ή να παραλείψει ενέργεια κατά την άσκηση των καθηκόντων του. Ομοίως παθητική δωροδοκία, σύμφωνα με το άρθρο 3 της Σύμβασης και της διατάξεις του άρθρου 235 του Π.Κ., στοιχειοθετείται μέσω της εκ προθέσεως απαίτησης ή λήψης από οποιονδήποτε δημόσιο λειτουργό, άμεσα ή έμμεσα, κάθε μη οφειλόμενου πλεονεκτήματος για τον ίδιο ή για οποιονδήποτε άλλο, ή μέσω της αποδοχής προσφοράς ή υπόσχεσης τέτοιου πλεονεκτήματος, ώστε να προβεί σε πράξη ή να παραλείψει ενέργεια κατά την άσκηση των καθηκόντων του.
 
• ʼρθρο 4. Δωροδοκία μελών αλλοδαπών δημόσιων συνελεύσεων
 
Με το άρθρο αυτό επεκτείνεται η εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 159 του Π. Κ., όπου προβλέπονται ποινές φυλάκισης καθώς και χρηματικά πρόστιμα σε περιπτώσεις ενεργητικής και παθητικής δωροδοκίας εθνικών δημοσίων λειτουργών (βουλευτών και μελών συμβουλίων τοπικής αυτοδιοίκησης), και σε κάθε μέλος οργάνου που ασκεί νομοθετικές ή διοικητικές εξουσίες οποιουδήποτε μέλους που έχει επικυρώσει την παρούσα Σύμβαση. Τέλος τονίζεται ότι οι διατάξεις των παραγράφων 1,2 και 5 του άρθρου 159 του Π. Κ., όπου προβλέπονται ποινές φυλάκισης έως δύο έτη, χρηματικά πρόστιμα αλλά και στέρηση αξιωμάτων και θέσεων, εφαρμόζονται και στις περιπτώσεις ενεργητικής και παθητικής δωροδοκίας μελών Κοινοβουλευτικών συνελεύσεων διεθνών ή υπερεθνικών οργανισμών στους οποίους η Ελλάδα είναι μέλος.
 
• ʼρθρο 5. Ενεργητική και παθητική δωροδοκία στον ιδιωτικό τομέα
 
Με τις διατάξεις του άρθρου αυτού θεσπίζεται αδίκημα ενεργητικής και παθητικής δωροδοκίας και στον ιδιωτικό τομέα κατά την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας, όπου προβλέπεται ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός έτους βάσει του άρθρου 235 του Π.Κ. Συγκεκριμένα «τιμωρείται όποιος με πρόθεση υπόσχεται, προσφέρει ή παρέχει, άμεσα ή έμμεσα, οποιοδήποτε μη οφειλόμενο πλεονέκτημα ή αντάλλαγμα σε οποιοδήποτε πρόσωπο έχει διευθυντική θέση ή εργάζεται με οποιαδήποτε ιδιότητα σε φορείς του ιδιωτικού τομέα, για τον ίδιο ή για τρίτον, για ενέργεια ή παράλειψη κατά παράβαση των καθηκόντων του, όπως αυτά διαγράφονται από το νόμο, τη σύμβαση εργασίας, τους εσωτερικούς κανονισμούς, τις εντολές ή οδηγίες των προϊσταμένων του ή προκύπτουν από τη φύση της θέσης του στην υπηρεσία του εργοδότη». Τονίζεται ότι βάσει του άρθρου 236 του Π.Κ. η πράξη μένει ατιμώρητη στην περίπτωση  που εκείνος που δίνει, προσφέρει ή υπόσχεται δώρα ή ανταλλάγματα, πριν εξεταστεί για την πράξη του αυτή, την αναγγείλει στον αρμόδιο εισαγγελέα πλημμελειοδικών ή σε οποιονδήποτε ανακριτικό υπάλληλο ή άλλη αρμόδια αρχή μέσω έγγραφης η προφορικής αναφοράς. Με τις διατάξεις της δεύτερης παραγράφου του ιδίου άρθρου Με την ίδια ποινή τιμωρείται και ο με οποιαδήποτε ιδιότητα εργαζόμενος σε ιδιωτική επιχείρηση με πρόθεση απαιτεί η λαμβάνει δώρα έναντι οποιουδήποτε μη οφειλόμενου πλεονεκτήματος ή ανταλλάγματος. Τέλος στην παράγραφο 3 προβλέπεται, βάσει του άρθρου 238 του Π.Κ., η δήμευση των δώρων ή η αξία τους, ενώ στην περίπτωση της έγκαιρης αναγγελίας τα ανταλλάγματα αποδίδονται σε εκείνον που τα έδωσε (άρθρο 236 του Π.Κ.).
 
• ʼρθρο 6. Προσφορά για άσκηση επιρροής
 
Με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών σε όποιον παρέχει ή υπόσχεται μη οφειλόμενο αντάλλαγμα σε όποιον ισχυρίζεται, αληθώς ή μη, ότι κατέχει την εξουσία άσκησης παράνομης και εκτός αρμοδιότητας του επιρροής σε διαδικασία λήψης απόφασης ή σύναψης σύμβασης στις οποίες εμπλέκονται τα πρόσωπα που αναφέρονται στα άρθρα 3, 4 και 5 (αλλοδαποί δημόσιοι λειτουργοί, μέλη αλλοδαπών δημόσιων συνελεύσεων, φορείς του ιδιωτικού τομέα). Στην παράγραφο 2 προβλέπεται η ίδια ποινή και για όποιον αξιώνει ή αποδέχεται ανάλογη προσφορά προκειμένου να ασκήσει επιρροή, ανεξάρτητα εάν τελικά την ασκεί και ανεξάρτητα του αποτελέσματός της.
 
• ʼρθρο 7. Ξέπλυμα εσόδων από αδικήματα διαφθοράς
 
Με τις διατάξεις του άρθρου αυτού στα βασικά εγκλήματα που σχετίζονται με τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες προστίθενται η παθητική δωροδοκία εθνικών δημόσιων λειτουργών, η δωροδοκία μελών εθνικών δημόσιων συνελεύσεων, η δωροδοκία αλλοδαπών δημόσιων λειτουργών, η δωροδοκία μελών αλλοδαπών δημόσιων συνελεύσεων και η παθητική δωροδοκία στον ιδιωτικό τομέα [εδάφιο ιζιζ΄, παρ. 1, άρθρο 2 ,ν.3424/2005 (ΦΕΚ Α΄ 305/13.12.2005)]
 
• ʼρθρο 8. Λογιστικά αδικήματα
 
Οι διατάξεις του άρθρου αυτού προβλέπουν την επιβολή φυλάκισης και χρηματικής ποινής σε όσους καταρτίζουν ή κάνουν χρήση λογιστικών εγγράφων ή αρχείων που παρέχουν ψευδείς ή παραποιημένες πληροφορίες προκειμένου να διευκολύνουν, συγκαλύψουν ή αποκρύψουν τα αδικήματα της δωροδοκίας μελών εθνικών συνελεύσεων ή μελών συμβουλίων τοπικής αυτοδιοίκησης,  της δωροδοκίας δημοσιών λειτουργών, είτε πρόκειται για νόμιμες είτε για παράνομες πράξεις και της δωροδοκίας δικαστών (άρθρα 159, 235, 236 και 237 του Π. Κ.).
 
• ʼρθρο 9. Δικαιοδοσία - Αυτεπάγγελτη δίωξη
 
Με τις διατάξεις του άρθρου αυτού παραχωρείται στα ελληνικά δικαστήρια η δυνατότητα εκδίκασης των αδικημάτων της ενεργητικής και παθητικής δωροδοκίας εθνικών δημόσιων λειτουργών, της δωροδοκίας μελών εθνικών δημόσιων συνελεύσεων, της δωροδοκίας αλλοδαπών δημόσιων λειτουργών, της δωροδοκίας μελών αλλοδαπών δημόσιων συνελεύσεων, της ενεργητικής και παθητικής δωροδοκίας στον ιδιωτικό τομέα, της δωροδοκίας λειτουργών διεθνών οργανισμών, της δωροδοκίας μελών διεθνών κοινοβουλευτικών συνελεύσεων, της δωροδοκίας δικαστών και λειτουργών διεθνών δικαστηρίων, της  προσφοράς για άσκηση επιρροής, του ξεπλύματος εσόδων από αδικήματα διαφθοράς καθώς και των λογιστικών αδικημάτων (άρθρα 2 έως και 14 της Σύμβασης) εφόσον:
 
α. το αδίκημα τελείται εν όλω ή εν μέρει στην επικράτειά του
β. ο δράστης είναι υπήκοός του, δημόσιος λειτουργός του ή μέλος ενός από τις εθνικές δημόσιες συνελεύσεις του
γ. στο αδίκημα εμπλέκεται ένας δημόσιος λειτουργός του ή μέλος των εθνικών δημόσιων συνελεύσεών του ή οποιοδήποτε άτομο που αναφέρεται στα ʼρθρα 9 έως 11 (λειτουργεί διεθνών οργανισμών, μέλη διεθνών κοινοβουλευτικών συνελεύσεων και δικαστές και λειτουργοί διεθνών δικαστηρίων) το οποίο είναι συγχρόνως και υπήκοός του.
 
Τέλος στην παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου προβλέπεται η αυτεπάγγελτη δίωξη των αδικημάτων που προβλέπονται από τον παρόντα νόμο, οπουδήποτε και αν τελέστηκαν.
 
• ʼρθρο 10. Ευθύνη νομικών προσώπων
 
Με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου και στην παράγραφο 1 προβλέπονται διοικητικές κυρώσεις προς το συγκεκριμένο νομικό πρόσωπο, στις περιπτώσεις των αδικημάτων της ενεργητικής δωροδοκίας, της προσφοράς για άσκηση επιρροής και του ξεπλύματος χρήματος (άρθρα 159, 235 και 237 του Π.Κ) καθώς και των αδικημάτων της δωροδοκίας αλλοδαπών δημόσιων λειτουργών, της δωροδοκίας μελών αλλοδαπών δημόσιων συνελεύσεων, της ενεργητικής και παθητικής δωροδοκίας στον ιδιωτικό τομέα, της προσφοράς για άσκηση επιρροής, του ξεπλύματος εσόδων από αδικήματα διαφθοράς και των λογιστικών αδικημάτων (άρθρα 3 έως 8 του παρόντος νόμου) που τελούνται προς όφελος νομικού προσώπου με επιχειρηματική δραστηριότητα. Οι κυρώσεις αυτές επιβάλλονται με απόφαση του Προϊσταμένου της αρμόδιας Περιφερειακής Δ/νσης της ΥΠ.Ε.Ε., πέραν των ποινικών ευθυνών των φυσικών προσώπων με διευθυντική θέση που ενεργούν ως φυσικοί ή ηθικοί αυτουργοί ή συνεργοί ατομικά ή ομαδικά ως μέλη κάποιου οργάνου του νομικού προσώπου και κατέχουν εξουσία εκπροσώπησης η εξουσιοδότησης στη λήψη αποφάσεων. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις περιλαμβάνουν τα εξής:
 
Α. διοικητικό πρόστιμο μέχρι του τριπλάσιου της αξίας του οφέλους που επιτεύχθηκε ή επιδιώχθηκε ή
Β. προσωρινή ή σε περίπτωση υποτροπής οριστική απαγόρευση άσκησης της επιχειρηματικής δραστηριότητας ή
Γ. πρόσκαιρος ή οριστικός αποκλεισμός από δημόσιες παροχές ή ενισχύσεις
 
Με τις διατάξεις της δεύτερης παραγράφου του ιδίου άρθρου προβλέπονται οι ίδιες κυρώσεις στο νομικό πρόσωπο και στην περίπτωση που η έλλειψη ελέγχου από μέρους φυσικών προσώπων που κατέχουν διευθυντική θέση εντός του νομικού προσώπου με αρμοδιότητες εκπροσώπησης και εξουσιοδότησης για λήψη αποφάσεων, κατέστησε δυνατή την τέλεση των ποινικών αδικημάτων που αναφέρονται στην παράγραφο 1  από φυσικό πρόσωπο που τελεί υπό την εξουσία του.
 
Σημειώνεται ότι εκκρεμεί η έκδοση Κοινής Υπουργικής Απόφασης των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Δικαιοσύνης, για τον καθορισμό των διαδικασιών επιβολής και είσπραξης των διοικητικών κυρώσεων, τόσο για τα αδικήματα που σχετίζονται με τη διαφθορά (παρ. 4. άρθρο 10 παρόντος νόμου), όσο και για εκείνα που αφορούν σε εγκλήματα σχετικά με τα δικαιώματα του παιδιού [παρ. 5 άρθρο 4 ν.3560/2007 (ΦΕΚ Α΄ 290/24-11-2007) «Κύρωση, εφαρμογή του προαιρετικού Πρωτοκόλλου στη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού σχετικά με την εμπορία παιδιών, την παιδική πορνογραφία και άλλες διατάξεις»]
 
• ʼρθρο 11. Ειδικές ανακριτικές αρχές
 
Στις διατάξεις του άρθρου αυτού ορίζεται ότι για τα αναφερόμενα στο νόμο αδικήματα (άρθρα 3 έως 8) οι ανακριτικές πράξεις διεξάγονται από τα αρμόδια όργανα της Υπηρεσίας Ειδικών Ελέγχων.
 
ʼρθρο 12. Μέτρα προς διευκόλυνση της συλλογής των αποδείξεων και για την προστασία συνεργατών δικαιοσύνης και μαρτύρων
 
Με τις διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 του παρόντος άρθρου λαμβάνονται τα αναγκαία μέτρα που προβλέπει ο Π. Κ. για την προστασία των συνεργατών της δικαιοσύνης, των καταγγελλόντων των αξιόποινων πράξεων και των μαρτύρων, καθώς    και την αποτελεσματικότερη συλλογή αποδείξεων.
 
• ʼρθρο 13. Κεντρική αρχή
 
Με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου ορίζεται ως αρμόδια κεντρική αρχή, υπεύθυνη για τη διεκπεραίωση αιτημάτων στα πλαίσια της διεθνούς συνεργασίας το Υπουργείο Δικαιοσύνης.
 
• ʼρθρο 14. Επιφύλαξη της Ελληνικής Δημοκρατίας
 
Στο παρόν άρθρο διατυπώνεται η μη δέσμευση της Ελληνικής Δημοκρατίας στην αμοιβαία δικαστική συνδρομή στην περίπτωση που το αίτημα του κράτους μέρους θεωρηθεί ότι αφορά σε πολιτικό αδίκημα.
 
• ʼρθρο 15. Έναρξη ισχύος
 
Τέλος ορίζεται η ισχύ του παρόντος από τη δημοσίευση του στην  Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Παρακαλώ περιμένετε...

loading
 
Ερώτηση Ασφαλείας: Επιλέξτε μία σημαντική για εσάς ημερομηνία

Σημειώστε την ημερομηνία που θα επιλέξετε, σε περίπτωση που σας ζητηθεί στο μέλλον από το σύστημα για λόγους ασφαλείας.

Επιβεβαιώστε τον λογαριασμό σας

Παρακαλώ συμπληρώστε την σημαντική για εσάς ημερομηνία που έχετε καταχωρίσει ως ερώτηση ασφαλείας.